Debaty sejmowex904 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie wdrażania znowelizowanej Karty nauczyciela

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pana posła Zdzisława Pupy z dnia 29 maja br. w sprawie wdrażania znowelizowanej Karty nauczyciela, uprzejmie informuję.    Wraz z przejęciem przez samorządy odpowiedzialności za realizowanie zadań oświatowych wprowadzono algorytmy mające na celu przezwyciężenie częstokroć uznaniowego, historycznie ukształtowanego rozdziału środków. Algorytmy te zobiektywizowały metody alokacji środków na oświatę dla JST, tym niemniej nie mogły prowadzić do realizacji zasady ˝pieniądz idzie za uczniem˝ w tym sensie, że wysokość subwencji oświatowej zależy wyłącznie od liczby uczniów.    W odniesieniu do subwencji oświatowej dla gmin dotychczasowe podstawowe rozwiązania nie odzwierciedlały zasady ˝pieniądz idzie za uczniem˝, gdyż gwarantowały gminom, że niezależnie od zmniejszającej się liczby uczniów realna wartość subwencji oświatowej nie będzie zmniejszana. W efekcie w niektórych gminach, przy dużym spadku liczby uczniów szkół podstawowych, subwencja jednostkowa na ucznia stawała się nieracjonalnie wysoka.    Wstępne kwoty części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego na rok 2000 naliczone zostały według algorytmu zawartego w projekcie rozporządzenia ministra edukacji narodowej w sprawie podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego, na bazie danych statystycznych GUS za rok szkolny 1998/1999, co znalazło się w odpowiednich informacjach Ministerstwa Finansów i Ministerstwa Edukacji Narodowej. Natomiast ostateczne kwoty części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego naliczone zostały na podstawie:    - uchwalonej przez parlament Rzeczypospolitej Polskiej ustawy budżetowej na rok 2000 (DzU nr 7, poz. 85),    - rozporządzenia ministra edukacji narodowej z dnia 16 grudnia 1999 r. w sprawie zasad podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego (DzU nr 111, poz. 1284 oraz z 2000 r. nr 6, poz. 74),    - bazy danych statystycznych GUS na rok szkolny 1999/2000.    Uprzejmie informuję, że powyższe rozporządzenie wprowadza szereg istotnych zmian w naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej. Trzy podstawowe cele tych zmian to: wprowadzenie zasady ˝pieniądz idzie za uczniem˝, skorygowanie nierównowagi podziału środków na oświatę podstawową i ponadpodstawową oraz ułatwienie restrukturyzacji sieci szkolnej i szkolnictwa zawodowego.    Po raz pierwszy część szkolna subwencji oświatowej jest naliczana wyłącznie na podstawie liczby uczniów uczęszczających do szkół prowadzonych bądź dotowanych przez daną JST. Zasada ta jest wprowadzona przez konsekwentne stosowanie pojęcia ˝ucznia przeliczeniowego˝. Oznacza to przyjęcie zróżnicowanych wag dla wybranych grup uczniów i wybranych typów szkół w celu określenia uzasadnionych zwiększonych potrzeb oświatowych. Kwota subwencji na ucznia przeliczeniowego stanowi finansowy standard A podziału subwencji i jest swoistym kalkulacyjnym bonem oświatowym na ucznia.    W istniejących uwarunkowaniach ekonomicznych związanych z finansowaniem z budżetu państwa zadań oświatowych ważne znaczenie ma wyodrębniona z subwencji rezerwa ustawowa. Pozwala ona na zwiększenie subwencji tym jednostkom samorządu terytorialnego, w których właśnie rozdrobniona sieć szkolna, w porównaniu z wynikającymi ze standardowych wskaźników przyjętych w algorytmie, wymaga większych środków na wydatki bieżące - przede wszystkim na wynagrodzenia - niezbędnych do zapewnienia działalności prowadzonych szkół.    Wiele gmin nie racjonalizowało sieci szkolnej w latach ubiegłych pomimo spadku liczby ucznów. W sytuacji, w której liczebność oddziałów spada poniżej ustalonej normy, powoduje to znaczne zwiększenie kosztów utrzymania szkół.    Odnosząc się do problemu finansowania szkół prowadzonych przez gminę Głogów Małopolski, uprzejmie pana marszałka informuję:    Wstępna kwota części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2000 dla gminy wynosiła 5 607 656 zł, natomiast ostateczna subwencja wynosi 5 707 039 zł, co stanowi 104,35% roku 1999. Kwestia braku środków finansowych na oświatę w gminie Głogów Małopolski jest wynikiem rozproszonej sieci szkolnej.    Na terenie gminy prowadzone są szkoły o niskiej liczbie uczniów na oddział. W roku 1999 w 12 szkołach (z łączną liczbą oddziałów 97) uczyło się 2131 uczniów, co daje średnio 21,97 ucznia na oddział. W roku bieżącym w 15 szkołach (z łączną liczbą oddziałów 117) uczy się 2138 uczniów, co daje średnio 18,27 ucznia na oddział.    Utrzymanie szkół, w których liczebność uczniów w oddziałach jest niższa niż przewiduje to norma, powoduje określone konsekwencje finansowe m.in. w wydatkach na wynagrodzenia ponadnormatywnej liczby nauczycieli.    W roku bieżącym w subwencji oświatowej zostały również uwzględnione środki na wdrożenie KN w kwocie 220 029 zł.    Znowelizowana ustawa Karta nauczyciela zakłada w art. 30 ust. 8, iż środki niezbędne na średnie wynagrodzenia nauczycieli (z uwzględnieniem zasad wynikających z art. 30 ust. 3 i 4 noweli ustawy Karta nauczyciela) dla liczby nauczycieli poszczególnych stopni zatrudnionych zgodnie ze standardami wraz z pochodnymi od wynagrodzeń i odpisami są gwarantowane przez państwo w dochodach jednostek samorządu terytorialnego.    W subwencji oświatowej zapewnione są środki na wynagrodzenia zasadnicze, które stanowią 75% wynagrodzenia nauczyciela, i na dodatki oraz inne elementy wynagrodzenia (pozostałe 25% wynagrodzenia).    Nowela Karty nauczyciela uprawnia jednostki samorządu terytorialnego prowadzące szkoły do określenia wysokości dodatków i innych świadczeń oraz warunków ich przyznawania. Umożliwi to racjonalną gospodarkę otrzymanymi z budżetu państwa środkami na wynagrodzenia nauczycieli.    Organy prowadzące mogą zwiększyć wysokość środków na wynagrodzenia nauczycieli ponad poziom gwarantowany przez państwo w ramach środków własnych.    Uprzejmie informuję pana marszałka, że wszystkie decyzje dotyczące zasad finansowania oświaty w związku z wprowadzeniem reformy systemu oświaty konsultowane są z Zespołem ds. Edukacji i Kultury Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.    W istniejących uwarunkowaniach ekonomicznych związanych z finansowaniem z budżetu państwa zadań oświatowych ważne znaczenie ma wyodrębniona z subwencji 1-procentowa rezerwa ustawowa. Pozwoli ona na korektę subwencji tym jednostkom samorządu terytorialnego, które na podstawie obiektywnie uzasadnionych przesłanek będą wymagały wsparcia w dostosowaniu do nowych warunków finansowania.    Ponadto uprzejmie pana marszałka informuję, że po analizie sprawozdania finansowego z wykonania budżetu za I półrocze br. (RB-28) wnioski wszystkich jednostek samorządu terytorialnego o zwiększenie subwencji oświatowej przedstawione zostaną do akceptacji przez Zespół ds. Edukacji i Kultury Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.    W przypadku środków na wydatki majątkowe (inwestycyjne) uprzejmie informuję, że w planach wydatków na rok 2000 poszczególnych wojewodów ujęte zostały środki w omawianym zakresie. Zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 26 listopada 1999 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 (DzU nr 150, poz. 983) zasady i kryteria udzielania organom prowadzącym dotacji na inwestycje ustalane są przez wojewodę po zasięgnięciu opinii samorządu województwa.    Niezależnie od powyższych środków na finansowanie zadań oświaty w części 83: Rezerwy celowe ustawy budżetowej na rok 2000 ujęte zostały dodatkowo środki m.in. na:    - rezerwa nr 21 (reforma systemu oświaty) 146 834 tys. zł,    - rezerwa nr 22 (racjonalizacja sieci szkolnej, w tym zakup autobusów szkolnych) 122 976 tys. zł,    - rezerwa nr 25 (środki na poprawę warunków nauczania w szkołach wiejskich i remonty szkół oraz na pomoc stypendialną dla młodzieży wiejskiej) 100 000 tys. zł,    - rezerwa nr 68 (zakończenie programu rozwoju pracowni internetowych w gimnazjach) 100 000 tys. zł.    W Ministerstwie Edukacji Narodowej opracowany został program, którego celem jest wsparcie środkami finansowymi z budżetu państwa samorządów terytorialnych w realizacji m.in. budowy, rozbudowy, modernizacji i doposażenia szkół.    Zawarte w tym programie selektywne kryteria, jednakowe w skali kraju, pozwoliły opracować wojewodom wykazy zadań inwestycyjnych i modernizacyjno-remontowych, których wsparcie środkami z rezerw celowych budżetu państwa jest najbardziej uzasadnione. Na podstawie tych wykazów oraz wskaźników ekonomicznych różniących między sobą poszczególne regiony kraju Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało podział środków na poszczególne województwa.    W dniu 24 marca br. Ministerstwo Edukacji Narodowej przekazało wojewodom wysokości limitów finansowych na dofinansowanie zadań oświatowych. Zgodni z art. 44 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 i 2000 (DzU nr 150, poz. 983) zasady i kryteria podziału środków na inwestycje ustalane są przez wojewodów po zasięgnięciu opinii samorządu województwa.    Uprzejmie informuję pana marszałka, że wojewoda podkarpacki otrzymał następujące limity finansowe:    1) na dofinansowanie inwestycji oświatowych - 3947 tys. zł,    2) na dofinansowanie modernizacji szkół wiejskich - 4264 tys. zł,    3) na doposażenie gimnazjów - 2293 tys. zł.    Wobec powyższego uprzejmie informuję pana marszałka, że w ramach środków ujętych w tegorocznych rezerwach celowych budżetu państwa, nr 21 ˝Reforma oświaty˝ oraz nr 25 ˝Środki na poprawę warunków nauczania w szkołach wiejskich oraz pomoc stypendialną dla młodzieży wiejskiej˝, wojewoda podkarpacki przyznał gminie Głogów Małopolski kwotę 220 tys. zł na adaptację domu ludowego na potrzeby Szkoły Podstawowej w Stykowie oraz na adaptację i remont przedszkola na potrzeby Gimnazjum w Głogowie Małopolskim, natomiast kwotę 34 tys. zł na doposażenie Gimnazjum w Głogowie Małopolskim.    W celu uruchomienia ww. środków Ministerstwo Edukacji Narodowej wystąpiło w dniu 8 czerwca br. do ministra finansów ze stosownym wnioskiem o zwiększenie budżetu wojewodzie podkarpackiemu.    Przedstawiając powyższe informacje, pragnę zaakcentować, że reforma oświaty będzie procesem długofalowym, w którym każdy kolejny etap będzie następstwem poprzedniego i zarazem przygotowaniem następnego. W następnych latach, zapewne przy mniejszych już ograniczeniach ekonomicznych, w budżecie państwa będą rezerwowane środki w wysokości zapewniającej sprawne wdrażanie kolejnych komponentów programowych i strukturalnych tej reformy.    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Andrzej Karwacki    Warszawa, dnia 20 czerwca 2000 r.