Debaty sejmowex904 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie współpracy polsko-ukraińskiej

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo pana marszałka nr SPS-0202-5350/00 z dnia 19 grudnia 2000 r. w sprawie interpelacji posła na Sejm RP pana Wiktora Osika, dotyczącej współpracy polsko-ukraińskiej, wyjaśniam, co następuje.    1. Stosunki gospodarcze między Polską a Ukrainą reguluje szereg umów międzyrządowych określających podstawowe kwestie związane ze współpracą gospodarczą, ochroną inwestycji i unikaniem podwójnego opodatkowania oraz szereg umów międzyresortowych regulujących kwestie szczegółowe. Funkcjonują też instytucjonalne formy współpracy w postaci Polsko-Ukraińskiej Komisji Mieszanej ds. Współpracy Gospodarczej i Handlu, której przewodniczą premierzy obu krajów. W marcu 2000 r. została podpisana deklaracja dotycząca udzielenia przez Polskę pomocy eksperckiej i szkoleniowej dla przeprowadzenia reform administracyjno-gospodarczych na Ukrainie. Zostały również stworzone szerokie możliwości kontaktów gospodarczych, świata biznesu i polityki, jak przede wszystkim Polsko-Ukraiński Szczyt Gospodarczy w Rzeszowie i Forum Ekonomiczne Polska-Wschód w Krynicy.    Możliwości współpracy z ukraińskim partnerem są ograniczone między innymi z powodu pogłębiających się różnic systemów gospodarczych i prawnych naszych krajów. Mimo to w obrotach towarowych między Polską a Ukrainą w okresie 9 miesięcy 2000 r. odnotowano wzrost. W porównaniu z analogicznym okresem 1999 r. eksport wzrósł o 14,7%, a import o 62,5%. Łączna wartość bezpośrednich inwestycji z Polski do gospodarki ukraińskiej wyniosła 54,4 mln USD.    2. Poważne zaniepokojenie resortu spraw zagranicznych budzi sytuacja, jaka wytworzyła się na polsko-ukraińskich przejściach granicznych z powodu opłat pobieranych przez władze Ukrainy od obywateli polskich.    Realizacja umowy o ruchu bezwizowym z Ukrainą i umowy o uproszczonym trybie przekraczania granicy przez obywateli zamieszkałych w miejscowościach przygranicznych generalnie przebiega bez zakłóceń. Niemniej jednak strona polska zwracała się do strony ukraińskiej z wnioskiem o podjęcie zdecydowanych i energicznych kroków w celu uporządkowania zasad i wymogów odpraw granicznych, szczególnie w zakresie obowiązkowych ubezpieczeń samochodowych (˝zielona karta˝), ubezpieczeń zdrowotnych i innych opłat (w tym ekologicznych) pobieranych na granicy, gdyż praktyka po stronie ukraińskiej jest niezgodna z obowiązującymi uregulowaniami dwustronnymi. Pomimo wielokrotnych wystąpień strony polskiej, m.in. podczas konsultacji konsularnych w latach 1998-2000, władze Ukrainy nie uporządkowały dotychczas w pełni stosowanych wobec naszych obywateli zasad i wymogów odpraw granicznych. W tej sytuacji wobec niewywiązywania się strony ukraińskiej z postanowień porozumienia między Ministerstwem Zdrowia i Opieki Społecznej RP a Ministerstwem Zdrowia Ukrainy o współpracy w dziedzinie ochrony zdrowia i nauk medycznych na lata 1993-1994, podpisanego w Kijowie dnia 6 lipca 1993 r., Polska poinformowała o wprowadzeniu z dniem 1 marca 2000 r. odpłatnej pomocy medycznej przy nagłych zachorowaniach i nieszczęśliwych wypadkach dla obywateli ukraińskich przebywających na terenie Polski. W związku z powyższym obywatele polscy przekraczający granicę Ukrainy muszą być przygotowani do wykupienia obowiązkowego ubezpieczenia medycznego wprowadzonego jednostronnie znacznie wcześniej przez stronę ukraińską.    Analogiczna sytuacja istnieje - z powodu opłat pobieranych przez władze Białorusi od obywateli polskich - na polsko-białoruskich przejściach granicznych. Władze województw brzeskiego i grodzieńskiego systematycznie ponawiają próby wprowadzenia opłat od podróżnych i przewoźników, wykonujących usługi transportu międzynarodowego, za korzystanie z zaplecza sanitarnego i infrastruktury granicznej na przejściach granicznych z Rzecząpospolitą Polską. Powyższe uzasadniane jest potrzebą pozyskania środków finansowych.    Także po stronie polskiej przed przejściami granicznymi przeznaczonymi do ruchu osobowego lub nawet w niektórych przypadkach na ich terenie pobierane są przez pracowników organów samorządowych oraz przedstawicieli stowarzyszeń i fundacji różnego rodzaju opłaty. Dotyczą one wyłącznie cudzoziemców.    Według polskich urzędów konsularnych wymienione wyżej opłaty po stronie ukraińskiej, białoruskiej i polskiej szczególnie dotkliwie odczuwa przygraniczna ludność miejscowa, która często przekracza granicę i musi w związku z tym ponosić dodatkowe koszty.    MSZ uznaje przedstawioną wyżej sytuację za niekorzystną dla wielkości i płynności ruchu osobowego na granicy polsko-ukraińskiej i polsko-białoruskiej, w tym szczególnie dla lokalnego ruchu granicznego. Ważne znaczenie dla dobra rozwoju współpracy dwustronnej mają kontakty transgraniczne, w związku z czym fakt pobierania opłat przez władze lokalne należy uznać za niekorzystny dla tej współpracy i ją ograniczający.    Uwzględniając powyższe okoliczności, MSZ sugerowało przeprowadzenie przez urzędy wojewódzkie i marszałkowskie województw podlaskiego i lubelskiego analizy skutków obowiązywania opłat lokalnych, szczególnie dla przygranicznego ruchu osobowego.    Ministerstwo wyraziło gotowość omówienia tej problematyki w trakcie bezpośredniego spotkania podsekretarza stanu w MSZ z wojewodami, marszałkami sejmików wojewódzkich, a także przedstawicielami Porozumienia Gmin Granicznych Ściany Wschodniej.    MSZ stoi na stanowisku, iż konieczne jest równoczesne robocze omawianie tego rodzaju spraw z ukraińskimi i białoruskimi wojewódzkimi władzami administracji rządowej i samorządowej w ramach bezpośrednich spotkań, wynikających z realizowanej współpracy regionalnej. W ramach najbliższych konsultacji politycznych i konsularnych MSZ RP zwróci ponownie uwagę stronom ukraińskiej i białoruskiej na utrudnienia w ruchu osobowym wynikające z pobierania opłat.    W przypadku dojścia do pozytywnych rozstrzygnięć, wynikających z przedstawionych wyżej działań po stronie polskiej, MSZ proponuje w dalszej kolejności przedstawić te efekty stronom ukraińskiej i białoruskiej z sugestią np. zawarcia stosownych porozumień międzyregionalnych.    Dostosowanie Polski do wymogów UE wymaga, aby jej przyszła wschodnia granica zewnętrzna była odpowiednio zabezpieczona, ale nie zamknięta dla wschodnich sąsiadów. Istotnym elementem w tym kontekście jest rozwój współpracy transregionalnej i transgranicznej. Konieczna jest dalsza rozbudowa i modernizacja infrastruktury przejść granicznych, temu celowi ma służyć także negocjowana umowa o współpracy w dokonywaniu kontroli osób, towarów i środków transportu przekraczających polsko-ukraińską granicę państwową.    3. Obecnie nie są prowadzone negocjacje w sprawie uruchomienia na granicy z Ukrainą nowych przejść dla pieszych (rowerzyści mogą korzystać z przejść dla pieszych oraz przejść drogowych) z uwagi na fakt, iż nie zgłaszano - zarówno ze strony polskiej, jak i ukraińskiej - potrzeby uruchomienia takowych. Skromne środki budżetowe w 2001 r. przeznaczone będą głównie na kontynuację budowy, rozbudowę i modernizację dotychczas istniejących przejść, co uwidocznione jest w planie zagospodarowania granicy państwowej na rok bieżący (zał. nr 1).*)    W tym miejscu należy wspomnieć o zgłoszonej pod koniec ubiegłego roku przez wojewodę podkarpackiego propozycji zamknięcia przejścia pieszego w Medyce, który w uzasadnieniu wniosku złożonego ministrowi spraw wewnętrznych i administracji wysunął argument za ograniczeniem masowego przemytu artykułów akcyzowych (alkoholu i papierosów) z terenu Ukrainy. W ramach Międzyresortowego Zespołu do Spraw Zagospodarowania Granicy Państwowej powołano grupę roboczą, która wypracuje projekt stanowiska rządu do kwestii podniesionej przez wojewodę podlaskiego z uwagi na rangę problemu, który dotyczy całej polskiej granicy państwowej, a nie tylko jej odcinka wschodniego.    Z wyrazami szacunku    Minister    Władysław Bartoszewski    Warszawa, dnia 16 stycznia 2001 r.