Debaty sejmowex904 Kadencja

Interpelacja w sprawie naliczania i podziału oświatowej subwencji ogólnej w roku budżetowym 2000

   W roku budżetowym 2000 część oświatowa subwencji ogólnej została naliczona w oparciu o rozporządzenie ministra edukacji narodowej z dnia 16 grudnia 1999 r. Nowe naliczenie spowodowało wiele zmian, nie zawsze korzystnych. Część szkolna subwencji oświatowej jest naliczana wyłącznie na podstawie liczby uczniów uczęszczających do szkół lub dotowanych przez samorząd terytorialny, zgodnie z zasadą ˝pieniądz idzie za uczniem˝.    Nowy system zrównuje uczniów w miejskich szkołach podstawowych i uczniów liceów ogólnokształcących. Wprowadza 21 wag kwalifikacyjnych. Wprowadza zasadę jednej wagi dla niemal wszystkich szkół zawodowych. Nie gwarantuje stałej, realnej wartości subwencji, niezależnie od malejącej skali zadań oświatowych.    Kwota subwencji na ucznia przeliczeniowego, tj. rzeczywistego, uzupełnionego o wspomniane wagi, stanowi finansowy standard podziału subwencji i jest swoistym (wymuszonym przez MEN), kalkulacyjnym bonem oświatowym na ucznia dla danej jednostki samorządu terytorialnego.    Z podziału ogólnej kwoty - 19 277 285 000 zł - części oświatowej subwencji ogólnej planowanej na 2000 r. wyłączono ustawową 1% rezerwę w wysokości 192 774 364 zł, która została powiększona o kwotę 1517 zł, wynikającą z zaokrągleń. Pozostałą kwotę podzielono pomiędzy poszczególne jednostki samorządu terytorialnego. I tak poszczególne szczeble samorządu otrzymały:    - gminy - 11 342 194 432 zł,    - powiaty - 7 335 816 606 zł,    - województwa samorządowe - 406 497 593 zł.    W ogólnej kwocie części oświatowej subwencji ogólnej na 2000 r. nie zostały ujęte środki na prowadzenie placówek opiekuńczo-wychowawczych, które zaplanowane zostały w dziale 86 ˝Opieka społeczna˝.    Zaprezentowany sposób podziału subwencji oświatowej spowodował wprawdzie postulowane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej przesunięcie części środków ze szkół podstawowych do szkół ponadgimnazjalnych, lecz działanie to okazało się niekorzystne dla 816 gmin wiejskich i miejsko-wiejskich. Spowodowało to tzw. szok, czyli radykalne zmniejszenie kwoty subwencji oświatowej w stosunku do roku ubiegłego. Spowoduje to na pewno trudności finansowe w bilansowaniu budżetów gminnych i wymusi na gminach (nie zawsze korzystną) konieczność racjonalizowania sieci szkolnej. ˝Szok˝ dotknie również około 70 miast na prawach powiatu, wszystkie województwa samorządowe i bardzo wątpliwe jest, czy 1% rezerwa części oświatowej subwencji wystarczy na niezbędne potrzeby, np.:    1. korekty tam, gdzie zostały wypełnione błędy przy naliczaniu subwencji;    2. zrekompensowanie wydatków tym gminom, w których z dniem 1 września br. nastąpi wzrost zadań edukacyjnych - wyż w szkołach ponadpodstawowych;    3. korektę wysokości subwencji tym gminom, które udokumentują np. braki na wynagrodzenie osobowe już w IV kwartale br.    Ponadto o korektę subwencji oświatowej najprawdopodobniej wystąpią również te gminy, na obszarze których w zakładach opieki zdrowotnej funkcjonują szkoły sanatoryjne i prewencyjne, a dla których nie została naliczona część oświatowa subwencji ogólnej.    Gminy już na licznych spotkaniach dokumentują brak środków finansowych na obiecane przez Ministerstwo Edukacji Narodowej podwyżki wynagrodzeń dla nauczycieli, wynikające ze znowelizowanej Karty nauczyciela.    Gminy wskazują też na fakt, iż w przypadku konieczności zwalniania nauczycieli, w związku z realizacją postanowień Karty nauczyciela, nie stać ich będzie na wypłatę stosownych odpraw.    Nasila się też zjawisko występowania nauczycieli do komisji orzekających o stosowne odszkodowania z tytułu chorób zawodowych lub poniesionych w czasie pracy dydaktycznej trwałych uszczerbków na zdrowiu.    W związku z powyższym proszę pana ministra edukacji narodowej o wyjaśnienie kwestii, w jaki sposób rząd zabezpieczy niezbędne środki finansowe na oświatę, ponieważ już widać, że zaplanowana 1% rezerwa części oświatowej subwencji ogólnej nie wystarczy na konieczne wydatki związane z utrzymaniem szkół w wielu gminach wiejskich, miejsko-wiejskich, a nawet w powiatach.    Z poważaniem    Poseł Danuta Grabowska    Radom, dnia 14 marca 2000 r.